GELECEĞİMİZ BİR DAMLADA SAKLI…
Su, yaşamın vazgeçilmez kaynağı olmasına rağmen; artan nüfus, iklim krizi ve bilinçsiz tüketim nedeniyle her geçen gün daha büyük bir tehdit altına giriyor. 22 Mart Dünya Su Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Ali Rıza Öztürkmen, suyun korunması ve doğru yönetilmesinin hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Küresel Ölçekte Su Krizi Derinleşiyor
Dünya üzerindeki suyun yalnızca %2,5’i tatlı su kaynaklarından oluşurken, bunun büyük bölümü buzullarda bulunuyor. Günümüzde 700 milyondan fazla insan temiz suya erişimde zorluk yaşarken, 2050 yılına kadar dünya nüfusunun %40’ının ciddi su kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalacağı öngörülüyor. Mevcut su tüketiminin %70’i tarımda, %20’si sanayide, %10’u ise evsel kullanımda gerçekleşiyor.
Türkiye “Su Zengini” Değil
Türkiye’nin sanıldığı gibi su zengini bir ülke olmadığını vurgulayan Öztürkmen, kişi başına düşen yıllık su miktarının yaklaşık 1.300 m³ olduğunu ve bu değerin su stresi sınırı olan 1.700 m³’ün altında kaldığını belirtti. Türkiye’nin toplam 112 milyar m³ su potansiyelinin 74 milyar m³’ü kullanılırken, bunun %77’si tarımsal sulamaya ayrılıyor. 2030 yılına kadar su kaynaklarında %20 azalma riski bulunuyor.
Güneydoğu Anadolu Projesi Bölgesi Kritik Öneme Sahip
Türkiye’nin en büyük kalkınma projelerinden biri olan GAP bölgesinin, ülke su kaynaklarının yaklaşık %28’ine sahip olduğu ifade edildi. Bölgede tarımsal üretim artış gösterse de, yanlış sulama yöntemlerinin toprak tuzlanması ve çoraklaşma riskini artırdığına dikkat çekildi. Modern sulama sistemlerine geçişin su tasarrufunu %60’a kadar artırdığı, verimliliği ise %40 oranında yükselttiği vurgulandı.
İklim Krizi ve Kuraklık Uyarısı
Son 50 yılda Türkiye’de yağışların %20 oranında azaldığını belirten Öztürkmen, yeraltı su tüketiminin doğal yenilenme hızını %70 oranında aştığını söyledi. 2040 yılına kadar kişi başına düşen su miktarının 1.120 m³’e gerilemesi bekleniyor.
“Suyun Fazlası da Azı da Risk”
Aşırı yağışların yanıltıcı olmaması gerektiğini ifade eden Öztürkmen, suyun sadece kıtlık dönemlerinde değil, bolluk zamanlarında da doğru yönetilmesi gerektiğini belirtti. Kontrolsüz suyun sel ve erozyon riskini artırdığına dikkat çekilerek, suyun planlı şekilde barajlarda depolanması ve kontrollü akış sistemleriyle yönetilmesi gerektiği vurgulandı.
Çözüm: Tasarruf ve Bilinçli Yönetim
Su krizine karşı alınması gereken önlemler şöyle sıralandı:
Su tasarrufu günlük yaşamın bir parçası haline getirilmeli
Tarımda modern (damla ve yağmurlama) sulama sistemleri yaygınlaştırılmalı
Yenilenebilir enerji ve ağaçlandırma projeleri artırılmalı
Su kaynakları kirletilmemeli ve israf önlenmeli
Açıklamasını “Su yoksa hayat yok” sözleriyle tamamlayan Öztürkmen, suyun her damlasının korunmasının gelecek nesiller için hayati önem taşıdığını ifade etti.
Prof. Dr. Ali Rıza ÖZTÜRKMEN
TEMA Vakfı Şanlıurfa İl Temsilcisi
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi


